มองรายละเอียดศิลปกรรมบนหลังคา

หากเงยหน้าขึ้นมองหลังคาศาลเจ้าปุดจ้อสักครู่ จะพบว่าทุกตารางนิ้วล้วนมีเรื่องเล่า สันหลังคาโค้งขึ้นปลายทั้งสองข้างตามคติจีนใต้ ประดับด้วยมังกรคู่ หงส์ ดอกโบตั๋น และลายเมฆที่ปั้นขึ้นทีละชิ้น

เจี๋ยนเนี้ยม: งานตัดกระเบื้องเป็นลวดลาย

ลวดลายสีสดบนหลังคาไม่ได้เกิดจากการทาสี แต่เกิดจากเทคนิค “เจี๋ยนเนี้ยม” คือการตัดชามกระเบื้องเคลือบเป็นชิ้นเล็ก ๆ แล้วนำมาติดประกอบขึ้นเป็นรูปทรง ช่างต้องเลือกความโค้งของเศษกระเบื้องให้เข้ากับส่วนโค้งของลำตัวมังกรหรือกลีบดอกไม้อย่างแม่นยำ

งานชนิดนี้ใช้เวลานานและซ่อมยาก เมื่อกระเบื้องชิ้นใดหลุดหาย ช่างต้องหาชามที่มีสีและความหนาใกล้เคียงกันมาตัดใหม่ ทำให้การบูรณะแต่ละครั้งต้องอาศัยทั้งฝีมือและความอดทน

ความหมายที่ซ่อนอยู่ในลาย

มังกรคู่หันหน้าเข้าหาลูกแก้วหมายถึงการปกปักรักษา หงส์หมายถึงความสงบและความเจริญ ดอกโบตั๋นหมายถึงความมั่งคั่ง ส่วนลายเมฆที่ไหลต่อเนื่องไม่ขาดตอนสื่อถึงความเป็นสิริมงคลที่ไม่มีวันสิ้นสุด

“ลายบนหลังคาไม่ได้ทำไว้ให้สวย แต่ทำไว้ให้คนรุ่นหลังอ่าน”